Podkrakowski Szlak Papieski

„JA TAM U WAS BYŁEM… pilnujcie mi tych szlaków!”

Rozległe lasy, malownicze doliny, zjawiska krasowe i nieprzeciętne formy skalne to krajobraz, jaki Jan Paweł II umiłował od najmłodszych lat, i do jakiego tęsknił z marmurowego Watykanu. W związku z rozwijającym się kultem Świętego już Papieża naszych czasów powstał Podkrakowski Szlak Papieski. Upamiętnia on piesze i rowerowe wycieczki Karola Wojtyły od czasów młodzieńczych,  do momentu objęcia tronu piotrowego. Trasa szlaku została opracowana na podstawie wspomnień i zapisków osób towarzyszących przyszłemu Następcy św. Piotra.

Przebieg Podkrakowskiego Szlaku Papieskiego wygląda następująco:

Salwator

XI-wieczny kościół pw. Najświętszego Salwatora usytuowany na Zwierzyńcu, nad którym opiekę sprawują  siostry Norbertanki. Stąd 27 kwietnia 1952 r. ks. Karol Wojtyła wyruszył na pierwszą wycieczkę w podkrakowskie Dolinki. 19 sierpnia 2002 r. kilka minut po godz. 9 rano Ojciec Święty Jan Paweł II zatrzymał się na chwilę przed klasztorem Sióstr Norbertanek i powiedział: „Parafii św. Salwatora z serca błogosławię!” i udzielił błogosławieństwa wiernym.

Kopiec Kościuszki

usypany przez społeczeństwo Krakowa dla upamiętnienia Tadeusza Kościuszki, przywódcy powstania narodowego z 1794 roku, wsławionego także w walce o Niepodległość Stanów Zjednoczonych. Ma 34 metry wysokości, a w środku znajduje się ziemia ze wszystkich pól bitewnych, na jakich walczył bohater. Doskonały punkt widokowy na Kraków i okolice.

Kopiec Piłsudskiego

nazywany również Kopcem Niepodległości, ponieważ usypany jest z pobojowisk, na jakich ginęli Polacy od I wojny światowej. Jest najmłodszym i najwyższym (ma 36 metrów wysokości) kopcem Krakowa. Jan Paweł II popierał starania dotyczące uporządkowania kopca.

Bielany

kościół i erem Ojców Kamedułów na Srebrnej Górze z fundacji marszałka wielkiego koronnego Mikołaja Wolskiego, na początku XVII wieku. W pobliżu kościoła znajduje się pustelnia – erem, a domki zakonników ukryte są w zieleni ogrodu. Kobiety na teren klasztoru mogą wchodzić tylko kilka razy do roku. Od 28 czerwca do 3 lipca 1950 roku ks. Karol Wojtyła odprawiał tu rekolekcje akademickie dla chłopców, a 19 sierpnia 2002, jako papież nawiedził klasztor w drodze na lotnisko.

Kryspinów

dokumenty z 1125 roku wzmiankują, że wieś była własnością opactwa Benedyktynów Tynieckich. Kryspinów jest nazywany: „Krakowskim Balatonem” z uwagi na istniejący zalew o powierzchni 30 ha. Obecnie stanowi ulubione miejsce letniego wypoczynku dla Krakowian. Ks. Wojtyła szedł przez Kryspinów na wycieczkę do Mnikowa.

Cholerzyn

zwany niegdyś Wolą Morawicką lub Chorzelinem, należał do rodu Toporczyków – Tęczyńskich i wchodził w skład tzw. klucza tęczyńskiego. Jan Paweł II był tutaj 1 maja 1977 roku. Na drodze do Morawicy stoi figura Chrystusa Zmartwychwstałego z dedykacją „dla Michała Kruka – kochające dzieci”. Na horyzoncie widoczne są wzgórza Garbu Tęczyńskiego – Winna Góra i Popówka.

Morawica

gniazdo rodowe Toporów zwanych później Tęczyńskimi. Na przełomie XII i XIII wieku znajdował się tam zamek obronny, którego fragmenty znajdują się w dzisiejszej plebani. Natomiast sam kościół z fundacji Augusta Aleksandra Czartoryskiego został wybudowany na fundamentach zamczyska. Ojciec Święty Jan Paweł II będąc księdzem, a potem biskupem i kardynałem wielokrotnie odwiedzał Morawicę. Ostatni raz był tu 24 sierpnia 1977 r., konsekrując ołtarz soborowy.

Mników

od czasu sprowadzenia do Polski Kamedułów był ich własnością. Dziś znajduje się tutaj dom zakonny sióstr Albertynek. Mników znany jest z pięknej dolinki zwanej Małym Ojcowem. Na jednej ze skał widnieje malowidło Matki Bożej w miejscu namalowanego, w latach 80. XX wieku wizerunku Matki Bożej Polonii z 1863 r. Karol Wojtyła obrał to miejsce jako swój cel pierwszej wiosennej wyprawy 27 kwietnia 1952 roku.

Czułów

miejscowość z ośrodkiem duszpasterskim Matki Bożej Opatrzności, którym opiekują się księża orioniści. Znajduje się tu także skała z wizerunkiem Matki Bożej Skalskiej.

Tenczynek

atrakcyjna turystycznie miejscowość nieopodal Krzeszowic. Założycielem Tenczyna i budowniczym zamku „Tenczyn” był na przełomie XIII, i XIV wieku Jan Nawój z Morawicy herbu Topór. Sama wieś pełniła rolę służebną wobec zamku. Początkowo był to drewniano-kamienny gród z okrągłą wieżą, Nawojową. Murowany zamek został wzniesiony w 1350 roku, a kolejny potomek z rodu, Jaśko przyjął nazwisko Tęczyński. W XV wieku była to ceniona twierdza. Po zwycięskiej bitwie pod Grunwaldem Władysław Jagiełło umieścił tu jeńców krzyżackich.
W następnych stuleciach gotycka warownia została przebudowana na magnacka rezydencję. W drodze do Krakowa zatrzymywali sie tutaj m.in. królowa Bona Sforza, Jan Kochanowski, Mikołaj Rej. W czasie potopu szwedzkiego, najeźzcy w  poszukiwaniu skarbu koronnego przeszukawszy zamek, spalili go. Obecnie po dawnej świetności pozostały tylko ruiny i barwna historia. Ks. Karol Wojtyła wraz z dużą grupą młodzieży zwiedzał zamek podczas rowerowej wycieczki za miasto w 1953 roku.

Krzeszowice

malowniczo położone miasteczko. Pierwszymi właścicielami byli Tęczyńscy, a ostatnimi Potoccy. Znane z działalności uzdrowiskowej, a także z zaangażowania w czasie powstań narodowych w XIX wieku. Na cmentarzu parafialnym pochowano ciało Józefa Chłopickiego, dowodzącego armią powstańców podczas bitwy pod Grochowem, 14 III 1964 r., ks. Karol Wojtyła ochrzcił tutaj synka przyjaciół.

Czerna

aktualnosci-dom-pielgrzyma-w-czernejmiejscowość położona w dolinie potoku Eliaszówka, znana przede wszystkim z klasztoru karmelitów bosych i Sanktuarium Matki Bożej Szkaplerznej z Góry Karmel, w którym znajduje się kaplica z relikwiami św. Rafała Kalinowskiego. Konwent klasztorny został ufundowany w 1640 jako erem przez Agnieszkę z Tęczyńskich Firlejową. Niedostępny dla wiernych do momentu zniesienia klauzury papieskiej w 1805r. W skład zespołu klasztornego wchodzą: kościół pw. św. Proroka Eliasza oraz zabudowania klasztorne. Przy kościele usytuowany jest cmentarz klasztorny, używany od 1845 r., na którym spoczywa m.in. gen. Aleksander Błędowski, jeden z przywódców powstania listopadowego. U podnóża klasztornego wzgórza rozciąga się malownicza Dolina św. Eliasza, duchowego Ojca Zakonu Karmelitańskiego. Jan Paweł II, który jeszcze jako Karol Wojtyła w Czernej bywał niejednokrotnie, był wielkim orędownikiem nabożeństwa szkaplerznego. O szkaplerzu mówił tak: Noście zawsze święty szkaplerz. Ja zawsze mam szkaplerz na sobie i odniosłem wiele dobra z tego nabożeństwa. Ponadto o pobytach Jana Pawła II w Czernej mówi się tak:

  • 21-23 XI 1942 r. Karol Wojtyła przebywał tutaj na uroczystościach 400-lecia narodzin św. Jana od Krzyża. Wtedy też zaprzyjaźnił się z o. Józefem Prusem i wyraził skrytą chęć wstąpienia do zgromadzenia. Ze względu na warunki wojenne było to niemożliwe.
  • W 1945 r. do o. Leonarda Kowalówki, mistrza nowicjatu w klasztorze Karmelitów Bosych w Czernej, przyjechał kleryk Karol Wojtyła, przedkładając prośbę o przyjęcie go do nowicjatu karmelitańskiego.Sprzeciwił się temu książę kard. Adam Stefan Sapieha, wypowiadając słowa: „(…)trzeba dokończyć to co się zaczęło.”
  • Ponadto już jako wyższy dostojnik kościelny, Karol Wojtyła odwiedzał Czerną kilkakrotnie. Zawsze odnosząc się z ogromną czcią do Madonny z Góry Karmel i szacunkiem dla postaci Rafała Kalinowskiego, którego beatyfikował i kanonizował jako papież.

Paczółtowice

wieś nieopodal Czernej z późnogotyckim drewnianym kościołem, w którego ołtarzu znajduje się apokaliptyczny wizerunek Matki Bożej na tle gorejącego krzewu, jeden z najstarszych krucyfiksów Małopolski i obraz wotywny Pana Jezusa z 1510r. Ks. bp Karol Wojtyła poświęcił paczółtowickie dzwony, w dniu swojej konsekracji biskupiej 28 IX 1958 roku.

Radwanowice

wieś założona przez rycerza Radwana, jeszcze za czasów panowania Bolesława Śmiałego. Podczas II wojny światowej hitlerowcy w bestialski sposób wymordowali mieszkańców, co upamiętnia pomnik ofiar. Ponadto, w zabytkowym dworku znajduje się siedziba fundacji św. Brata Alberta, działająca na rzecz pomocy najuboższym.

Rudawa

wieś założona jeszcze przez rycerza Radwana, jako karna osada dla żołnierzy. Nazwa pochodzi prawdopodobnie od rud żelaza, jakie miano tu wydobywać w XVII wieku. Przez kilka miesięcy w willi profesora UJ, Stanisława Domańskiego, inspiracji szukał Henryk Sienkiewicz. Karol Wojtyła uczestniczył tutaj w spotkaniu rocznikowym księży z ’67, a także koncelebrował Mszę Św. i głosił Słowo Boże dla prezbiterów z roku 1975.

Bolechowice

do XVIII wieku własność biskupów krakowskich, z nadania Bolesława Wstydliwego. Ciekawymi od strony architektonicznej są 2 obiekty: dworek z parkiem, zamieszkiwany przez członka obozu reformatorskiego Sejmu Czteroletniego, prymasa Królestwa Polskiego Jana Pawła Woronowicza oraz kościół parafialny pw. świętych Piotra i Pawła, z obrazem „Ukrzyżowanie Chrystusa”, pędzla nadwornego malarza Jana III Sobieskiego, Jana Trycjusza. Znajduje się tu bardzo malownicza i często odwiedzana przez turystów Dolinka Bolechowicka, z rezerwatem krajobrazowym Wąwóz Bolechowicki.1 V 1952 roku ks. Karol Wojtyła wybrał się do Bolechowic na pieszo-rowerową wycieczkę.

Zabierzów

osada podarowana zakonowi zwierzynieckiemu przez fundatora klasztoru, Jaksę Gryf.  Norbertanki gospodarowały w Zabierzowie do I wojny światowej. Na trasie Zabierzów-Balice znajduje się owiana legendą o nieszczęśliwej miłości Kmity i Bonerówny, Skała Kmity, stanowiąca cel licznych wycieczek. W lipcu 1970 r. po uroczystości poświęcenia frontonu kościoła i kaplicy cmentarnej kard. Karol Wojtyła odwiedził zaprzyjaźnioną tutaj rodzinę.

Burów, Kleszczów, Chrosna, Brzoskwinia

malownicze wioski, z jurajskimi krajobrazami, historyczne osady służebne majątków magnackich. Ks. Kard. Karol Wojtyła odwiedził je 1 maja 1977r. czyli rok przed objęciem tronu piotrowego.

Aleksandrowice

do XVI wieku były własnością Aleksandrowskich. Później osada przeszła w ręce Bonerów, którzy założyli tu słynne gaje brzoskwiniowe, morelowe i figowe, a na wzgórzu Winna Góra – winnicę. Do dziś zachował się tylko park w stylu włoskim, z tarasami, a także XIX-wieczny dworek wybudowany przez ród Radziwiłłów.

Balice

należą do najstarszych osad w okolicy do Krakowa. Podobnie jak powyższe należały do rodów szlacheckich. W czasach największej świetności wypoczywały tu najznamienitsze osobistości Rzeczpospolitej. Obecnie miejscowość jest znana z uwagi na Port Lotniczy im. Jana Pawła II. Stąd papież wielokrotnie witał i żegnał się z rodakami w czasie pielgrzymek do ojczyzny.

Podkrakowski Szlak Papieski

W 2014 roku podjęliśmy współpracę z Fundacją Szlaków Papieskich. Celem jest upamiętnienie miejsc związanych ze Świętym, w postaci symbolicznego, żywego pomnika Jana Pawła II-go, a także odpowiedź na wezwanie Papieża wypowiedziane w Nowym Targu w 1979 roku: Pilnujcie mi tych szlaków. Obecnie trwają prace nad dokładnym wytyczaniem i oznakowywaniem tras.

Źródło mapy: http://www.niedziela.pl/artykul/76881/nd/Podkrakowski-Szlak-Papieski